Please use this identifier to cite or link to this item: http://hdl.handle.net/11400/560
Title: Θεοφάνης ο Έλληνας, 14ος αίωνας
Alternative title / Subtitle: Το έργο του, οι επιρροές, η τεχνολογία και προβλήματα συντήρησης
Authors: Κωνσταντοπούλου, Αναστασία
Committee Members: Γκερέκος, Ιωάννης Π.
Item type: Undergraduate/Diploma thesis
Keywords: Θεοφάνης ο Έλληνας;Βυζαντινή αυτοκρατορία;Byzantine empire;Ζωγραφική;Painting;Φορητές εικόνες;Εικόνα Αποστόλου Παύλου;Προβλήματα συντήρησης
Subjects: Fine Arts--Visual arts--Examination and conservation of works of art
Έργα τέχνης - Συντήρηση και αποκατάσταση
Issue Date: 3-Jun-2014
2005
Creation Date: 2005
Date of availability: 3-Jun-2014
Publishing institution: Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών, Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης
Abstract: Ο Θεοφάνης ο Έλληνας έζησε τον 14ο αιώνα , την εποχή που στην Βασιλεύουσα αλλά και τη Ρωσία διαδραματίζονταν καθοριστικά ,για τις δύο χώρες, γεγονότα. Η προρωσική του περίοδος παραμένει ακόμη και σήμερα σκοτεινή. Γνωρίζουμε όμως κάποιους σταθμούς στη πορεία του, την Κωνσταντινούπολη, τη Χαλκηδόνα, τον Γαλατά και την Κάφφα. Η εργασία του όμως εκεί μας είναι άγνωστη. H συνολική έκταση της εργασίας του είναι πολύ μεγάλη. Δυστυχώς, όμως, πολύ λιγότερη έχει εκτιμηθεί και διασωθεί. Τα τραγικά πολιτικά δρώμενα στη Βασιλεύουσα, την εποχή εκείνη, σημάδεψαν τη ψυχή του Έλληνα καλλιτέχνη και αυτός έγινε ο τραγικός προφήτης της Αλώσεως, καθώς οι ίδιες οι μορφές των αγίων του, μαρτυρούσαν αυτό που θα ερχόταν. Ο Θεοφάνης έφτασε στο Νόβγκοροντ, τον 1ο σταθμό του στη Ρωσία, γύρω στο 1378, όπου ιστόρησε την εκκλησία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος. Την τέχνη του την βλέπουμε και σε άλλες εκκλησίες, όπως αυτή του αγίου Θεοδώρου του Στρατηλάτη και της Κοιμήσεως της Θεοτόκου , στο πεδίο του Βολοτόβο. Σταθμός στην καλλιτεχνική του δημιουργία υπήρξε η Μόσχα, όπου το 1405 ζωγράφισε την εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπου μαζί του εργάστηκαν ο Πρόχoρος από το Γκοροντές και ο Αντρέι Ρουμπλιόφ. Ο Θεοφάνης εκτός από τοιχογραφίες , αγιογραφούσε και εικόνες. Χαρακτηριστικό δείγμα της καλλιτεχνικής του δημιουργίας, υπήρξε το τέμπλο του καθεδρικού αυτού ναού. Ο Έλληνας καλλιτέχνης εκτός από ζωγράφος υπήρξε και μικρογράφος. Υπάρχουν πολλά Ευαγγέλια που φανερώνουν την τέχνη του. Ο Θεοφάνης ήταν είδη ολοκληρωμένη καλλιτεχνική προσωπικότητα όταν έφτασε στη Ρωσία. Το ανήσυχο και ασυμβίβαστο πνεύμα του τον έκανε ορμητικό και ανικανοποίητο καλλιτέχνη. Η ζωγραφική του είναι οξεία, διαπεραστική και αποφασιστική. Η εκπληκτική αυθεντία με την οποία δημιουργεί τα ενεργητικά του λευκά φωτίσματα- ψυμιθιές, χαρακτηρίζουν τη Θεοφάνειο μοναδικότητα. Ο ιμπρεσιονισμός των μορφών του είναι εκπληκτικός. Οι μορφές των αγίων του ήταν γεμάτες τραγικότητα και συνεχή αγωνία. Ο ζωγράφος δεν ενδιαφέρεται να αποδώσει την ηρεμία και την ιλαρότητα με την οποία διακρίνονται οι άγιοι, αλλά θέλει να δείξει ότι έγιναν άγιοι διαμέσου της συνεχής πάλης και των δοκιμασιών. Είναι γεμάτοι από πνευματική ένταση. Αυτή είναι η αξία και η πραγματικότητα, την οποία έχει ο καλλιτέχνης έχει καταφέρει με την μοναδική του τέχνη. Ο Θεοφάνης υπήρξε η πηγή έμπνευσης για πολλούς Ρώσους καλλιτέχνες. Όποιος τον γνώριζε, δεν μπορούσε να μην γοητευτεί και να μην θαυμάσει την προσωπικότητά του. Αυτό άλλωστε, το βλέπουμε και στον Επιφάνιο, τον άνθρωπο ο οποίος υπήρξε φίλος και θαυμαστής του και από τον οποίο παίρνουμε τις περισσότερες πληροφορίες. Ο Αντρέι Ρουμπλιόφ ήταν ένας από εκείνους που γνώρισαν το έργο του, διδάχτηκαν τη Βυζαντινή τέχνη και αφομοίωσαν πολλά από την καλλιτεχνική του δημιουργία. Ο Έλληνας ζωγράφος άφησε στους Ρώσους μια καλλιτεχνική κληρονομιά, την οποία οι μαθητές της σχολής του και οι βοηθοί του, αξιοποίησαν , ο καθένας με τον δικό του τρόπο.
Theophanes the Greek, lived in the 14th century, when in Vasilevousa (Byzantium) and Russia definite events were taking place. The period of Theophanes before Russia,still remains dark. But we know some of his resisting places, like Constantinople, Chalcedone, Galatas and Kaffa. The total extent of his artistic work is huge, but unfortunately, the survived and known one is smaller. The tragic political events in Byzantium, that period, signed the soul of the Greek artist. Theophanes was the tragical prophet of the conquest. His saint’s figures reveal what it was going to be. Theophanes arrived at Novgorod, his first station in Russia, in 1378, where he painted the church of the Transfiguration of Our Savior. We see his art in other churches also, like the one of Saint Theodore the Stratilates and the Dormition of the Virgin in the field of Volotovo. The second station of his artistic creation, was Moscow, where in 1405, he painted the church of Annunciation of the Virgin and worked with Prohor from Gorodes and Andrei Rublev. Theophanes not only painted frescoes but icons, too. Characteristic sample of his artistic work , was the iconostasis of this Cathedral church. Theophanes was a miniaturist, too. Many Gospels reveal his art. He was an already made painter when he arrived in Russia. His anxious and incompatible spirit made him an impetuous and unsatisfied painter. His painting was sharp and determined. The magnificent authority with which he creates his energetic, white lights, distinguishes Theophanous singularity. The impressionism of his Saints figures is amazing. They are full of tragedy and continuous struggle. The painter doesn’t want to give their calm and hilarity , but he want’s to show us that they became saints through these struggles and pains. They are filled with spiritual tension. This is the value and the reality of their life, an achievement of Theophane’s art. Theophanes was the source of inspiration for many Russian artists. Whoever met him admired his personality and his charm. One of them was Epifanios from which we take the most information for the painter and who was his friend. Αndrei Rublov was one of the painters who met his work, learned the Byzantine art and assimilated many things from his artistic constitution. Our painter left a great artistic heritage to his assistants and the pupils of his school .Each one of them used it with his personal way.
Language: Greek
Number of pages: 268
Citation: Κωνσταντοπούλου, Αναστασία (2005) "Θεοφάνης ο Έλληνας, 14ος αίωνας. Το έργο του, οι επιρροές, η τεχνολογία και προβλήματα συντήρησης", Τ.Ε.Ι. Αθήνας, Σχολή Καλλιτεχνικών Σπουδών, Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης
Access scheme: Publicly accessible
License: Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση-Όχι Παράγωγα Έργα 3.0 Ηνωμένες Πολιτείες
URI: http://hdl.handle.net/11400/560
Appears in Collections:Εργασίες Φοιτητών

Files in This Item:
File Description SizeFormat 
Theofanis o Ellinas.doc222.8 MBMicrosoft WordView/Open


This item is licensed under a Creative Commons License Creative Commons